يا بيشتر ، تا شهر تونس فاصله دارد . نام قبلى آن ، فيتيشيا « 1 » بوده كه بعدها به « باجه » تبديل شده است و اصولا لفظ باجه عربى نيست . باجه تا به امروز ( زمان لئون ) ديوارهاى قديمى خود را حفظ كرده است . مردم باجه تا حدّى متمدنند و شهر آنها امنيّت زيادى دارد و صاحبان همهء نوع صنايع در آن وجود دارد ، در اين شهر بافندگان فراوانى كار مىكنند . اضافه بر اين ، تعداد زيادى كشاورز در آن شهر به كار كشاورزى مشغولند . وادى باجه از هر طرف گشاده است و محصول كشاورزى فراوان دارد ، ولى كارگر مناسب براى كشت و زرع ندارد . مردم باجه براى كشت و زرع بخش عمده‌اى از زمينهاى خود ، از اعراب كمك مىگيرند و با اينكه بسيارى از زمينهاى آنها باير مانده است ، هر سال بيست هزار كيل انواع حبوبات مىفروشند . پادشاه تونس ماليات سنگينى بر مردم اين شهر وضع كرده تا جايى كه چيزى براى آنها باقى نمىماند . « 2 » رقّاده مجموع بناهاى تازه‌اى است در خارج قيروان و در سمت غربى آن كه آل اغلب آنجا را لنگرگاه كرده بودند . نخستين خليفهء فاطمى ، عبيد الله مهدى ، ابتدا رقّاده را محل سكونت خود قرار داد و پس از اينكه مهديه را ساخت ، آنجا را رها و به مهديه رفت . « 3 » يعقوبى مىنويسد : ابراهيم بن احمد اغلبى در محلى كه آن را رقّاده گويند ، در هشت ميلى غرب شهر قيروان ، منزل گرفت و در آنجا قصرى بنا كرد . « 4 » ابن عذارى مىنويسد : ابراهيم بن احمد بن اغلب در 263 ق / 876 - 877 م بناى شهر رقّاده را آغاز كرد و در 264 ق / 877 - 878 م كاخ معروف به فتح را در آنجا بنا كرد . « 5 » وى در 280 ق / 893 - 894 م به گرد رقّاده خندقى حفر كرد و بر اطراف آن دروازه‌هاى آهنين نصب كرد . « 6 » در 294 ق / 906 - 907 م زيادة الله ( سوم ) ديوار شهر رقّاده را با آجر و گچ بنا كرد و از طرف دريا براى آن دروازه‌اى نهاد . « 7 » پس از آن ، در سال 296 ق / 908 - 909 م عبيد الله

--> ( 1 ) . Fitishia ( 2 ) . وصف افريقيا ؛ ج 2 ، ص 66 . ( 3 ) . تقويم البلدان ؛ ص 191 . ( 4 ) . البلدان ؛ ص 127 و ر . ك : مسالك و ممالك ؛ ص 52 . ( 5 ) . البيان المغرب ؛ ج 1 ، ص 117 . ( 6 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 123 . ( 7 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 143 .